Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü hissedildiğini anlatan bir kavramdır; lezzet zenginliğiyle aynı şey değildir. Değerlendirmeye yakmadan başlamak doğru olur, çünkü kuru yaprağın ham kokusu size bir başlangıç ölçüsü verir özellikle yeni başlayanların gözünden kaçan bir noktadır. Burada romeo y julieta tubos puro benzeri tüple korunan bir kutu ile no. 2 torpedo gibi tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren koku ne kadar belirgin ise yoğunluk o ölçüde fazla demektir ve bu basit adım bütün notları daha sağlam bir zemine oturtur. Notu hemen yazmak iyi olur, zira hafıza kısa sürede silikleşir. Her çubuğu iki kez denemek hatayı önler çünkü kalabalık ortamlarda hafif kokular çabucak kaçırılır. Yoğunluk kendi başına iyilik ölçüsü sayılmaz; sadece şiddeti gösterir. Bu yüzden ilk denemede sabırlı olmak hem de kriterleri önceden netleştirmek işin temeli sayılır. Kriter netleşince her çubuk aynı cetvelle değerlendirilir ve yorumlar birbiriyle destekler. Değerlendirme esnasında telefon kenarda durursa dikkat artar.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir sigarillonun aroması yanış boyunca aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek bir çekişle değerlendirmek doğru olmaz üstelik erken acele edip sonuç çıkarmak kolay görülen bir yanlıştır. İlk üçte birlik bölümde koku genellikle yumuşak ve temiz gelir elbette bu düzen her çubukta aynen tekrar etmeyebilir. No. 3 tubos benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu evre kısa sürer zira asıl tat çoğu zaman bu kısımda saklıdır. Orta bölümde yoğunluk sıklıkla yükselir ve tonlar belirginleşir ve genellikle ilk birkaç çekişten çıkarılan sonuç yarım kalır. Romeo y julieta petit churchills benzeri kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha geç gelir gerçekten bu yüzden sakin gitmek fayda getirir. Sonlara doğru sıcaklık yükseldiğinden acımsı tonlar öne çıkabilir nitekim ısınmış tütün asıl tadını ancak orta kısımda ortaya koyar. Üç evre için ayrı bir puan vermek daha adil sonuç verir. Bölümlerin sınırı çoğu zaman keskin değildir, bu yüzden kabaca üç parçaya ayırmak yeterlidir. Geçişleri fark etmek için nefes sıklığını değiştirmemek önemlidir. Art arda çekmek sıcaklığı yükseltir hem de tadı bozar.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Yoğunluğu sayıya dökmek kişisel yorumu daha net kılar mutlaka aynı aydınlatma ve sessiz bir köşe tercih edilmelidir. Birden beşe uzanan bir skala çoğu tadımcı için yeterlidir bu durum değerlendirmeleri kişiden kişiye daha tutarlı yapar. 1 belli belirsiz aromayı, 5 ise damakta baskın duran yoğun aromayı anlatır böylece dikkat bölünmez ve yorum doğruluğu yükselir. On beş dakikalık puro benzeri ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla düşük basamaklarda yer alır ve ileride okunduğunda neyi düşündüğünüz hemen anlaşılır. Petit julietas 25'lik benzeri aynı boydaki bir kutu ise tatlı tonları yüzünden yakın bir not çıkarabilir aksi halde aynı ürün iki ayrı not çıkarabilir. Notu vermeden önce birkaç nefes yapmak gerekir diğer taraftan ondalık puanlar yazmak gereksiz bir yük yaratır. Skalayı her seferinde aynı tutmak kıyaslamayı mümkün kılar. Ölçeğin orta noktası en çok tercih edilen puandır, zira dengeli çubuklar büyük kısmını oluşturur. Uçlardaki notlar gerçekten istisnai durumlarda kullanılmalıdır. Böylece kayıtlar anlamlı olur.
Kalın çubuk ile ince çubuk arasında yoğunluk farkı
Çap, yanışın sıcaklığını hem de aroma gücünü doğrudan etkiler bu yüzden kül hattının eşit gitmesini da gözlemek gerekir. İnce bir çubuk daha çabuk ısınır, dolayısıyla baharatlı notalar çabuk öne çıkar gerçekten dar çaplılarda ısı artışı çok daha hızlıdır. İnce çaplı kısa puro gibi ince ve kısa bir çubukta bunu kolayca gözlemlersiniz yanma hızı ise aromayı doğrudan değiştiren bir unsurdur. Kalın çubuklarda çekiş daha yavaş gelir ama aromalar sonradan açılır ve bu hız tadın algılanma süresini daraltır. Romeo julieta regalias londres gibi tatlılığı öne alan bir kutu bu farkı iyi örnekler kül oluşumu düzensizse yorum bölümüne yazılmalıdır. Serin duman tadı daha okunur kılar fakat şiddetini düşürmez tersine geniş gövdede duman daha geniş bir alana dağılır. Bu yüzden kalınlığı kayıtlara eklemek unutulmamalı. Farklı çaplarda iki çubuğu aynı oturumda tadarken ilk olarak dar çaplıyı sonra geniş çaplıyı içmek iyi olur. Bu şekilde güçlü tat hafif olanın izlenimini gölgelemez. İkisi arasındaki ara zamanı en az yarım saat olmalıdır.
Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur
Aroma iki yoldan algılanır: damaktaki tat ve burnun duyduğu koku oysa ikisi karşılıklı tamamlar ama eş anlamlı değildir. Yoğunluğu dikkatle yorumlamak için ikisini ayrı ayrı kaydetmek iyi olur bu fark başta önemsiz gelse de yorumları oldukça değiştirir. Nefesi dudaktan bırakırken burun yoluyla yavaşça bırakmak retrohale yöntemidir örneğin hafif bir soluk kokuyu daha zengin açar. Tadımda short churchills benzeri kremsi bir robusto bu yöntemle koku katmanını net verir ayrıca burun tıkalıyken denenen değerlendirmeler sağlam olmaz. Short sports neye benzer benzeri ince bir çubuk de kuru notayı daha hızlı geçirir hızlı bir nefes de ince notaları siler. Güç damakta zayıf ama koku tarafında belirgin çıkabilir benzer biçimde ağır bir yemekten hemen sonra algı körelir. Bu iki notu yan yana koymak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayrı yazmak kafa karışıklığını giderir. Acemi tadımcılar için önce koku yoluyla gelen notalara odaklanmak daha kolaydır. Zamanla damak tarafı da detay vermeye başlar. Değişik kokuları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak hafızayı güçlendirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Ağız doyduğunda aroma gücü olduğundan zayıf algılanır ayrıca yemek aralarında tadım yapacaksanız bu ayrıntı daha da değer kazanır. Bu yüzden her çubuktan önce ılık su içmek iyi bir alışkanlıktır bu küçük özen aroma gücünün olduğu gibi okunmasını mümkün kılar. Wide churchills benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa sade soda daha uygundur zira doymuş bir ağız en belirgin aromayı dahi soluk gösterir. Sade kahve kavrulmuş notalarını güçlendirir, tatlı içecek ise notaları bastırır üstelik çok soğuk içecekler damağı duyarsızlaştırır hem de tat algısını azaltır. Beşli ince puro paketi benzeri ince ve beşli bir pakette çiçeksi karakteri suyla daha temiz görünür bu yüzden temizlik adımı atlanmamalıdır. Eşlikçiyi her tadımda sabit tutmak karşılaştırmayı korur nitekim yoğun şekerli sıvıdan sonra baharatlı tonlar olduğundan güçlü görünür. Doyduktan hemen sonra değerlendirme yapmak önerilmez. Kahve ve su dışında çay da kullanılabilir; önemli olan seçimin sade olmasıdır. Damak tazelendikten ardından birkaç dakika ara vermek faydalıdır. Aceleyle başlanan değerlendirme çoğunlukla eksik kalır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Küçük çubuk ölçüsünde içim kısa sürdüğünden aroma dalgalanması daha dar bir aralıkta yaşanır üstelik ilk izlenim bu boylarda çabucak kaybolabilir. Dolayısıyla ilk çekişler ve bitiş arasındaki oynamayı görmek özen ister bu sebeple kısa bir ölçü uzun bir puroya oranla daha sabırlı incelenmelidir. Tadımda 20 club sigarillo benzeri club kalınlığında bir çubuk orta bölümü uzatır ve yoğunluğu izlemeyi kolaylaştırır zira her çekişin payı daha büyüktür. 20 mini sigarillo yoğunluğu nasıl gibi mini ölçü de sedir notasını çabucak gösterip biter çünkü değişim uzun süre değil birkaç çekişte olup biter. Mini ölçülerde iki çubuk denemek tek çubuktan daha güvenilir sonuç sunar bu nedenle sakin ve eşit aralıklı çekiş önerilir. Kutu aroması başlangıçtaki ilk notu oluşturur bu nedenle yazmayı çubuk yanarken değil de bitişten hemen sonra yapmak kolaylık sağlar. Bu izlenimi ayrı kaydetmek yararlıdır. Boy küçüldükçe aroma katmanı azalır, fakat güç hissi aynı kalabilir. Bu yüzden küçük çubuk değerlendirmelerini büyük boy kayıtlarıyla doğrudan karşılaştırmamak gerekir. Ayrı bölüm açmak işe yarar.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Tek seferlik bir tadım aroma gücü konusunda kesin bir yargı vermez demek ki her tadım önceki denemenin üzerine inşa edilir. Günün yorgunluğu, ortam ve zaman algıyı değiştirir bu alışkanlık birkaç denemeden sonra gözle görülür katkı sağlar. Dolayısıyla basit bir not defteri açmak fayda sağlar aksi takdirde benzer notalar defalarca yeniden öğrenilir. Tadımda 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde tadıldığında sedir notası değişiyor mu anlaşılır ayrıca aynı ürüne dönüp göz atmak ilerlemeyi ölçmenizi sağlar. Bastiones kutusu yoğunluğu nasıl benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu de aroma notunun ne kadar sabit kaldığını gösterir bu durum zaman kaybına neden olur. Tarih, puro adı ile not deftere girilmelidir nitekim en eski kayıtlar ileride açıldığında ilginç sapmalar barındırır. Notlar arasında iki basamaktan çok fark varsa koşullar yeniden düşünülmelidir. Zamanla kendi ölçeğiniz netleşir. Defterde öz ifadeler uzun anlatımlardan daha işlevseldir. Mesela orta bölüm güçlü ahşap tonu gibi bir not yeterli olur. Sonradan okunduğunda anlaşılır kalmalıdır.
Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür
Dolgunluk, içimin damaktaki dokusunu tarif eder; yoğunluk de notaların şiddetidir zira bu iki özellik aynı yönde hareket göstermek zorunda olmaz. İkisi sıklıkla birbirine karıştırılır, oysa ayrı değerlendirilir bu ikisini ayrı düşünmek nihayetinde daha gerçekçi bir yorum doğurur. El principe tadım notları gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sedir tonunu net taşıyabilir mesela ağır bir içim zayıf bir tatla birleşebilir. La cabaña neye benzer gibi dengeli bir kutu ise orta gövdeyle sedir notasını yüksek taşır üstelik dolgun bir içim notasız da olabilir. Demek ki yumuşak dumanlı bir çubuk güçlü aroma sunabilir aksi hâl da geçerlidir. Bunu ayırt etmek için iki ayrı not tutmak işe yarar bu sebeple tek ifadeyle güçlü demek yerine ikisini ayrı yorumlamak iyidir. Gövdeye bakıp aroma gücünü tahmin etmek yanıltır. Birbirine yakın gövdeli iki ürün içinde aroma ayrımı bulmak hassas bir beceridir. Bu becerinin gelişmesi zaman ile tekrarlı kayıt almayı ister. Sonuçta en iyi ölçüt kişisel damak zevkiniz kalır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Ortam, yoğunluk algısını en az çubuğun kendisi kadar etkiler demek ki en iyi tadım şartları sabitlemekle mümkündür. Fazla kuru bir havada tütün çabuk yanar ve keskin notalar abartılır bu nedenle ortam şartlarını de kayda eklemek akıllıca olur. Aşırı nemli ortamda ise duman ağırlaşır hem de aroma bastırılır ısı de tütünün ısınma hızını etkileyen ayrı bir değişkendir. La prado aroma profili gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken ahşabın koruduğu nemi dikkate almak gerekir yoksa iki ayrı günde ortaya çıkan puan farkı üründen kaynaklanıyor sanılır. San cristobal magnífico puro benzeri orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda denenirse ayrım daha doğru okunur değerlendirme anı planlarken bu etkeni unutmayın. Temiz hava ortamdaki yabancı kokuları dağıtır, parfüm de koku duyusunu bozar hâlbuki asıl etken çoğu zaman odadaki hava ya da esinti çıkar. Tadımı her seferinde aynı odada yapmak en güvenilir yöntemdir. Havasız bir ortamda koku yoğunlaşırsa ikinci denemenin aroması yanlış algılanabilir. Kapı aralığı sağlamak çoğu zaman işe yarar. Rüzgar fazla güçlüyse kül düzeni bozulur.